Düzensiz adet, kadınların büyük çoğunluğunun yaşamlarının bir döneminde karşılaştığı bir durumdur. Stresli bir dönem, seyahat, kilo değişimi veya yaşam tarzı değişiklikleri döngünüzü geçici olarak etkileyebilir. Ancak sürekli düzensizlik altta yatan bir hormonal dengesizliğin veya tıbbi durumun göstergesi olabilir.
Düzensiz Adet Nedir?
Normal bir menstrüel döngü 21 ila 35 gün arasında değişir ve döngüden döngüye 7-9 güne kadar varyasyon normal kabul edilir. Düzensiz adet ise döngü süresinin 21 günden kısa veya 35 günden uzun olması, döngüler arasında büyük farklılıklar olması, adet kanamasının atlanan dönemleri veya öngörülemeyen başlangıç zamanları ile karakterize edilir.
Aşırı kanama (menoraji), çok az kanama (hipomenore), adetler arası lekelenme ve 90 günden uzun süre adet görmeme (amenore) de düzensizlik kapsamında değerlendirilir. Tek bir düzensiz döngü genellikle endişe nedeni değildir, ancak birkaç ay boyunca devam eden düzensizlik değerlendirilmelidir.
Yaygın Nedenleri
Stres
Stres, düzensiz adetin en yaygın nedenlerinden biridir. Kronik stres, hipotalamus-hipofiz-yumurtalık eksenini doğrudan baskılayabilir. Stres hormonu kortizol, GnRH (gonadotropin salgılatıcı hormon) salgısını azaltarak ovülasyonu geciktirebilir veya tamamen engelleyebilir. İş stresi, ilişki sorunları, finansal kaygılar ve hatta yoğun egzersiz stresi döngünüzü etkileyebilir.
Kilo Değişimleri
Hem aşırı kilo alma hem de aşırı kilo verme hormonal dengeyi bozabilir. Yağ dokusu östrojen üretiminde rol oynar — çok düşük vücut yağı östrojen yetersizliğine, çok yüksek vücut yağı ise östrojen fazlalığına yol açabilir. Her iki durumda da ovülasyon düzensizleşebilir veya durabilir.
Yaşam Tarzı Faktörleri
Tıbbi Durumlar
Polikistik Over Sendromu (PKOS)
PKOS, üreme çağındaki kadınların yaklaşık %10'unu etkileyen ve düzensiz adetin en yaygın tıbbi nedenlerinden biri olan hormonal bir bozukluktur. Androjen fazlalığı, insülin direnci ve anovülasyon (ovülasyonun gerçekleşmemesi) ile karakterizedir. Düzensiz veya nadir adet, akne, aşırı kıllanma ve kilo alma belirtileri arasındadır.
Tiroid Bozuklukları
Hem hipotiroidi (tiroid yetersizliği) hem de hipertiroidi (aşırı tiroid aktivitesi) menstrüel düzensizliğe neden olabilir. Tiroid hormonları metabolizmayı düzenler ve üreme hormonlarıyla yakından etkileşir. Açıklanamayan döngü düzensizliğinde tiroid fonksiyon testleri genellikle ilk istenen tetkikler arasındadır.
Diğer Tıbbi Nedenler
- Erken over yetmezliği: 40 yaşından önce yumurtalık fonksiyonunun azalması
- Hiperprolaktinemi: Prolaktin hormonunun yüksek olması
- Endometriozis: Rahim astarının rahim dışında büyümesi
- Rahim miyomları: Rahim kasında iyi huylu tümörler
- Kontraseptif kullanımı veya bırakma: Hormonal kontraseptif sonrası döngünün düzelmesi birkaç ay sürebilir
Ne Zaman Doktora Gidilmeli?
Aşağıdaki durumlardan herhangi biri varsa bir kadın doğum uzmanına başvurmanız önerilir:
- 90 günden uzun süre adet görmüyorsanız
- Döngü süreniz düzenli olarak 21 günden kısa veya 35 günden uzunsa
- Adetler arası kanama veya lekelenme yaşıyorsanız
- Kanama 7 günden uzun sürüyorsa veya aşırı ağırsa
- Önceden düzenli olan döngünüz aniden düzensizleştiyse
- Şiddetli ağrı yaşıyorsanız
Düzensiz Döngü Takibi
Düzensiz döngülerde takip daha da önemli hale gelir. Adet başlangıç ve bitiş tarihlerini, kanama miktarını, belirtileri ve diğer değişkenleri kaydetmek, hem kendi modelinizi anlamanıza hem de doktorunuza değerli bilgi sunmanıza yardımcı olur. En az 3-6 aylık düzenli takip, anlamlı modelleri ortaya çıkarmak için gereklidir.
Luna ile döngünüzü takip etmek, düzensiz döngüleri bile anlamlı hale getirmenize yardımcı olur. Verileriniz biriktikçe, Luna daha doğru tahminler sunar ve sağlık profesyonelinizle paylaşabileceğiniz bir döngü geçmişi oluşturur.